Debaty sejmoweXVI Kadencja

Interpelacja w sprawie darowizn na rzecz kościelnych osób prawnych

   Szanowny Panie Ministrze! Zgodnie z art. 55 ust. 7 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 29, poz. 154, z późn. zm.) darowizny na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą są wyłączone z podstawy opodatkowania darczyńców podatkiem dochodowym i podatkiem wyrównawczym, jeżeli kościelna osoba prawna przedstawi darczyńcy pokwitowanie odbioru oraz - w okresie dwóch lat od daty przekazania darowizny - sprawozdanie o przeznaczeniu jej na tę działalność. Analogiczna regulacja zawarta jest w:    - art. 40 ust. 7 ustawy z dnia 4 lipca 1991 r. o stosunku Państwa do Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego (Dz. U. Nr 66, poz. 287 z późn. zm.),    - art. 34 ust. 2 ustawy z dnia 13 maja 1994 r. o stosunku Państwa do Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 73, poz. 323 z późn. zm.),    - art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 13 maja 1994 r. o stosunku Państwa do Kościoła Ewangelicko-Reformowanego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 73, poz. 324 z późn. zm.),    - art. 29 ust. 5 ustawy z dnia 30 czerwca 1995 r. o stosunku Państwa do Kościoła Ewangelicko-Metodystycznego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 97, poz. 479 z późn. zm.),    - art. 33 ust. 5 ustawy z dnia 30 czerwca 1995 r. o stosunku Państwa do Kościoła Chrześcijan Baptystów w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 97, poz. 480 z późn. zm.),    - art. 28 ust. 5 ustawy z dnia 30 czerwca 1995 r. o stosunku Państwa do Kościoła Adwentystów Dnia Siódmego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 97, poz. 481 z późn. zm.),    - art. 27 ust. 5 ustawy z dnia 30 czerwca 1995 r. o stosunku Państwa do Kościoła Polskokatolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 97, poz. 482 z późn. zm.),    - art. 24 ust. 5 ustawy z dnia 20 lutego 1997 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego Mariawitów w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. nr 41, poz. 252 z późn. zm.),    - art. 26 ust. 5 ustawy z dnia 20 lutego 1997 r. o stosunku Państwa do Kościoła Starokatolickiego Mariawitów w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 41, poz. 253 z późn. zm.)    - oraz art. 29 ust. 5 ustawy z dnia 20 lutego 1997 r. o stosunku Państwa do Kościoła Zielonoświątkowego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 41, poz. 254 z późn. zm.).    Tymczasem art. 26 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. Nr 80, poz. 350 z późn. zm.) ogranicza odliczenie darowizny na cele kultu religijnego od podstawy podatku do kwoty stanowiącej 6% dochodu. Powyższa kolizja prawna została rozwiązana poprzez uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 marca 2005 r. (sygn. akt FPS 5/04). W uchwale Izba Finansowa NSA stwierdziła, że w przypadku dokonania w latach 1995-2003 r. darowizny na działalność charytatywno-opiekuńczą kościelnych osób prawnych darowizna taka stosownie do art. 55 ust. 7 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w RP oraz art. 40 ust. 7 ustawy z dnia 4 lipca 1991 r. o stosunku Państwa do Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego była wyłączona z podstawy opodatkowania darczyńcy podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W konsekwencji NSA uznał przepisy tzw. ustaw kościelnych za lex specialis derogujące ograniczenia odliczeń darowizn na cele kultu religijnego zawarte w ustawie o podatku dochodowym. Pomimo że uchwała NSA dotyczy okresu od 1995 r. do 2003 r. i tylko dwóch Kościołów, to wydaje się, że wytycza ona określoną doktrynę dla przypadków dotyczących pozostałych Kościołów i okresu po 2003 r.    Powyższy stan prawny, w kontekście uchwały NSA, wydaje się stanowić pole do nadużyć i deklarowania fikcyjnych darowizn. Zaznaczyć należy, że przypadki takie zostały ujawnione już przez media. Niestety, od darczyńców nie są wymagane wiarygodne dowody dokonania darowizny, poza pokwitowaniem od obdarowanego. Ponadto przepisy nie regulują jednoznacznie kwestii sprawozdania o przeznaczeniu darowizny i warunków, jakie musi ono spełniać. W rezultacie wpływy podatkowe mogą zostać w poważny sposób ograniczone.    Panie Ministrze! Czy Pan Minister rozważa wystąpienie z inicjatywą ustawodawczą w celu ograniczenia limitów darowizn na cele kultu i na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą?    Czy rozważa Pan Minister wprowadzenie przepisów ograniczających ryzyko stosowania fikcyjnych darowizn na rzecz kościelnych osób prawnych?    Ile spraw dotyczących fikcyjnych darowizn na rzecz kościelnych osób prawnych prowadziły w 2004 r. organy skarbowe? Jakich kwot one dotyczyły?    Z wyrazami szacunku    Poseł Bogdan Lewandowski    Warszawa, dnia 16 marca 2005 r.