Debaty sejmoweXVI Kadencja

Interpelacja w sprawie przymusowego wykupu akcji na mocy art. 418 Kodeksu spółek handlowych

   Szanowny Panie Premierze! Przepis art. 418 Kodeksu spółek handlowych pozwala na przymusowy wykup akcji mniejszościowych akcjonariuszy przez akcjonariuszy większościowych (tzw. squeeze out). ˝Wyciśnięcie˝ akcjonariuszy mniejszościowych odbywa się na podstawie kwalifikowanej uchwały walnego zgromadzenia i nie musi posiadać konkretnego uzasadnienia. Wykupu akcji można dokonać po cenie ustalonej przez biegłego wybranego przez walne zgromadzenie. W doktrynie panuje pogląd, iż uchwała walnego zgromadzenia o ˝wyciśnięciu˝ nie podlega kontroli sądu pod względem merytorycznym, może być jedynie zaskarżona ze względów formalnych. Jak wskazują prawnicy, w cytowanym przepisie ˝występuje swoista instytucja nadużycia prawa. Ta swoistość polega na tym, że:    - po pierwsze, instytucją nadużycia prawa ustawodawca posłużył się in abstracto,    - po drugie, instytucja ta stanowi element prawa podmiotowego (rozumianego jako uprawnienia i obowiązki), tzn. fakt, że mniejszościowi akcjonariusze, potencjalnie rzecz biorąc, mogą nadużywać swoich uprawnień, stał się elementem prawa podmiotowego akcjonariuszy większościowych (uprawnia do wyciśnięcia mniejszościowych akcjonariuszy), czyli potencjalne (a nie faktyczne) nadużycie prawa przez mniejszość uprawnia większość do wyrzucenia ze spółki mniejszości˝.    Przepis art. 418 jest zatem ˝podwójnie arbitralny, tzn. stanowi podstawę prawną do realizowania subiektywnych celów akcjonariuszy posiadających większość akcji, a na dodatek - w myśl tego przepisu - działania większości kapitałowej wyciskającej mniejszość pozostają poza merytoryczną kontrolą sądów˝.    Opisane wyżej zarzuty pod kątem powołanego przepisu prowadzą do wniosku, że jest on sprzeczny z art. 2, 45 ust. 1, 32, 64 ust. 1 i 2, 21 Konstytucji RP, a nadto z przepisami Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.    Sprawa niezgodności art. 418 ksh z Konstytucją będzie prawdopodobnie przedmiotem rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny.    W związku z powyższym zapytuję:    Czy planowana jest obecnie zmiana przepisu art. 418 ksh w taki sposób, by pozostawał on w zgodności z przepisami Konstytucji RP i innymi?    Jakie ewentualnie argumenty przeważają za pozostawieniem cytowanego przepisu w obowiązującym brzmieniu?    Jakie środki prawne będą przysługiwać ˝wyciśniętym˝ akcjonariuszom w przypadku uznania przez Trybunał Konstytucyjny art. 418 Ksh za niezgodny z Konstytucją RP?    Z poważaniem    Poseł Jacek Falfus    Warszawa, dnia 20 stycznia 2005 r.